YENİ ÇAĞIN SALGINI: Oyun Oynama Bozukluğu! Sağlık Bakanlığı Tek Tek Açıkladı! Çocuğunuzda Bu Belirtiler Varsa Dikkat
Dijital oyunlara ayrılan sürenin giderek artması, özellikle çocuklar ve gençler açısından önemli bir sağlık sorununu gündeme taşıyor. Sağlık Bakanlığı, oyun oynama bozukluğunu tanımlayarak bağımlılığa işaret edebilecek davranışları ve dikkat edilmesi gereken belirtileri sıraladı. İnternetten uzak kalındığında yaşanan huzursuzluktan günlük hayatın aksamasına kadar birçok davranışın değerlendirildiği açıklamada, 12 ay ayrıntısı da dikkat çekti.
Çocukların ve gençlerin dijital oyunlarla geçirdiği zaman, bazı durumlarda günlük yaşamı, aile ilişkilerini ve eğitim hayatını olumsuz etkileyen bir alışkanlığa dönüşebiliyor.
Sağlık Bakanlığı, bilgisayar ve internet oyunlarının kontrol edilememesi, diğer faaliyetlerin geri plana atılması ve olumsuz sonuçlara rağmen oyun oynamaya devam edilmesiyle kendini gösteren "oyun oynama bozukluğu" hakkında bilgilendirmede bulundu.
Bakanlığın açıklamasında, en az 12 ay boyunca devam eden davranışların yanı sıra bağımlılık belirtileri, tanı süreci ve uygulanabilecek tedavi yöntemleri ayrıntılı şekilde ele alındı.
Sağlık Bakanlığı, kişilerde ortaya çıkan ‘oyun oynama bozukluğu’nu tanımladı. Buna göre, “Kişinin internet oyunlarıyla aşırı uğraşması, bir sonraki oyunu oynamayı beklemesi, internetten uzaklaştırıldığında huzursuz olması ve üzülmesi” önemli göstergeler arasında...
Özellikle çocukların ve gençlerin bağımlılık düzeyine varan dijital oyun saplantısı, Sağlık Bakanlığı tarafından tanımlandı. Bakanlık’tan konuyla ilgili yapılan bilgilendirmede özetle şöyle denildi:
“Oyun oynama bozukluğu, en az 12 ay boyunca bilgisayar veya internet oyunlarını kontrol edememe, oyunlara öncelik verme ve olumsuz sonuçlara rağmen devam ettirme ile karakterize bir bozukluk. Günlük yaşam aktiviteleri ve ilgi alanlarının yerini oyunların alması, oyun davranışı üzerinde kontrol kaybı, olumsuz sonuçlara rağmen oyun oynamaya devam etme, eğitim, iş veya aile yaşamında bozulma şikâyetler arasında yer alıyor.
Kişi internet oyunlarıyla aşırı uğraşıyor, bir önceki oyun eylemini düşünüyor ya da bir sonraki oyunu oynamayı bekliyorsa, internet oyunu oynama günlük yaşamdaki en belirgin davranış haline geldiyse, internetten uzaklaştırıldığında huzursuzluk, endişe veya üzüntü ile tanımlanabilen belirtiler ortaya çıkıyorsa, internet oyunlarına katılmak için ayrılan süre gitgide artıyorsa, önceden ilgi duyulan hobi ve eğlenceli aktivitelere ilgi kaybı başladıysa, internet oyunları için harcanan süre ile ilgili olarak aile üyeleri, terapist ya da diğer kişilere yalan söyleme görülüyorsa, internet oyunları olumsuz duygulardan kaçmak ya da rahatlamak için kullanılıyorsa (örneğin çaresizlik hissi, suçluluk, kaygı), önemli bir ilişki, iş veya eğitim ya da kariyer olanağı internet oyunlarına katılabilmek için tehlikeye atılıyorsa ciddi bulgular var demektir.
Tanısı için çocuk, ergen ve yetişkin psikiyatristlerince yapılan klinik değerlendirmeler ve görüşmeler çok önemli. Gerektiğinde nöropsikolojik testler ve aileden alınan bilgiler tanıyı desteklemeli.
Tedavide öncelikle, bağımlı kişinin düşüncelerini organize etmesini öğrenmesi, sonra da oyun oynamasını tetikleyen noktaları belirlemesi sağlanmalı. Problemi konusunda bilinçli olması için psiko-eğitim verilmeli, kişinin uzak kalıp kalmadığının tespiti için çizelge oluşturulmalı, çevirim içi oyun oynama konusunda zorlayan durumlar saptanmalı, oyunlar bilgisayar ve telefondan silinmeli gibi benzeri bilişsel ve davranışsal terapi teknikleri kullanılmalı.
Gerekirse yoksunluk sürecinde ortaya çıkan bulgular için ilaç tedavisi verilmeli. Tedavi uzun süreli, belli aralıklarla planlanmış olmalı. Tedavi sonrası dikkat edilmesi gereken hususlar ise oyun arkadaşlarıyla ilişkilerin yeniden düzenlenmesi spor, sanat ve sosyal aktivitelerin artırılması, zaman yönetimi becerilerinin geliştirilmesi, nüks riskini azaltacak destekleyici sosyal çevre oluşturulması olarak sıralanabilir.”




