Göbek Yağının Suçlusu Kortizol mü? Sabah Kahvesiyle İlgili Ezber Bozan Gerçek... İşte Doğru Bilinen Yanlışlar
Sosyal medyada sabah kahvesi, egzersiz ve stresin kortizolü tehlikeli düzeylere çıkararak kilo, uykusuzluk ve kan şekeri sorunlarına yol açtığı sıkça öne sürülüyor. Oysa sabah saatlerindeki kortizol artışı, vücudun güne hazırlanmasını sağlayan doğal ritmin bir parçası; Cushing sendromu ise uzun süreli kortizol fazlalığıyla seyreden ve özel testlerle belirlenen nadir bir hastalık. Menopoz döneminde kas ve kemik sağlığını korumak için düzenli ağırlık egzersizi, dengeli protein ve kalsiyum alımı, kaliteli uyku ve işlenmiş gıdalardan uzak durmak büyük önem taşıyor.
Son dönemde sosyal medyada giderek büyüyen “kortizol korkusu”, sabah kahvesinden spora kadar pek çok günlük alışkanlığı hedefe koyarken, fizyolojik kortizol yükselişiyle hastalık düzeyindeki uzun süreli hormon fazlalığının birbirinden ayrılması gerekiyor.
Kortizol ile ilgili endişe yumağı haline gelmenizi sağlayan söylemlerin hiçbiri doğru değil maalesef.
Sabah kortizol yüksekliği hepimizde fizyolojik olarak oluşur ve bu durum hormonlarım bozuluyor, göbek yağlanmamın sebebi buna bağlı, kötü uykumun nedeni bu ve kan şekerim bu yüzden fırladı belirtileri bu geçici yükseklik durumuyla asla bağdaşmamaktadır.
Gerçekte aşırı korzitol yüksekliği ile karakterize bir hastalık bulunur ve bunun adı Cushing Sendromudur. Bu bahsettiğim hastalıkta bu belirtiler mevcuttur. Bu hastalık 1 milyonda 10 kişide görülür ve insidansı oldukça düşüktür."Sabah kahvesi içtim kortizolüm yükseldi ve biyolojik ritmim bozuldu" diye bir bilimsel bilgi yoktur. Sabah kortizol yüksektir ve kafein bir miktar kortizolü artırsa da hastalık yapacak seviyelere asla çıkarmaz. Kahveyi sabah güvenle için. Ama dozunda.
Cushing Sendromu; tek başına kortizol düzeyi ölçümüyle değil uygun klinik şüphe ile tanı konulacak ciddi başka testlerle belirlenir. Belirgin aydede yüz, ensede yağ birikimi, kas güçsüzlüğü, santral obezite, kolay morarma, vücutta morumsu kırmızımsı çatlaklar, hipertansiyon, kan şekeri yüksekliği ile karaktezire hastalıktır. Bu bulgulara özel hastalık belirtileri üzerinden sağlıklı kişilerde oluşan benzer belirtiler için kortizoldür demek yanlıştır.
Eğer kan şekeri bozukluğunuz varsa, yorgunsanız, halsizliğiniz mevcutsa bunun sebebi geçici sabah yükselen kortizol değil iş yükünüz, iyi uyumamanız, yeterli su içmemeniz, kötü beslenmeniz, kilonuz ve hareketsiz olmanıza bağlıdır. Beslenmenizde yeşil çay, fermente süt ürünleri, siyah ve kepekli pirinç, arpa ve baklagiller tüketerek ani yüksekliği de önleyebilirsiniz.
Bölgesel yağlanmayı önlemek veya yok etmek, kas kütlesini artırmak için beslenmede yapılması gereken sihirli önerilerimi mutlaka önemseyin.
1- Toplam protein alımının vücut ağırlığı başına 1.2 g olması kesinlikle şarttır.
2- Menopoza girerken bölgesel yağlanmayı önlemek için haftada en az 3 kere ağırlık antrenmanları yaparak kas kütlenizi korumaya özen göstermelisiniz.
3- Yağ dokusunu azaltmak, yağlanmayı önlemek ve kemik dokusunu korumak için günde 1200 mg kalsiyum içeren besin yemelisiniz. 1 su bardağı süt, 1 kase yoğurt ve 1 kalın dilim peynir yağ hücrelerinde yağ depolanmasını önler, kemik mineral yoğunluğunu korur.
4- İyi uyku için yumurta, balık, ceviz, susam, peynir, kabak ve ay çekirdeği gibi triptofan ve melatoninden zengin besinler ihmal edilmemelidir.
5- Metabolizma hızı 250-300 kalori azaldığı için metabolizmayı canlandıran proteinden zengin karbonhidratı az öğün planlanmalıdır. 3 ana 1 ara öğün metabolizmanın çalışması için idealdir.
6- Ultra işlenmiş besinler, işlenmiş etler, rafine karbonhidratlar, şeker içeren tüm besinler, kızartmalar, alkol menopoz sürecinde beslenmeden arındırılmalıdır.