Çözüm yasaklamakta değil: Çocuğunuzun arkadaşını sevmiyorsanız ne yapmalısınız? İşte uzmanından üç öneri...
Çocuğunuzun tüm arkadaşlarını seveceğinizi düşünmek gerçekçi olmayabilir; er ya da geç hoşunuza gitmeyen bir arkadaş edinmesi muhtemeldir. Bu arkadaşlık nedeniyle çocuğunuzun olumsuz davranışlar veya kötü alışkanlıklar edinebileceğinden endişe duyabilirsiniz. Arkadaşlığı yasaklamak ilk akla gelen olsa da uzmanlar bunun en doğru çözüm yolu olmayacağını vurguluyor. Peki, ne yapmak gerekir? İşte uzmanından üç öneri…
Çocuğunuzun tüm arkadaşlarını sevmeniz pek mümkün değil. Eninde sonunda çocuğunuz hoşunuza gitmeyecek bir arkadaş da edinecektir.Belki bu arkadaş size kaba ya da bilmiş geliyor olabilir. Belki de size sormadan tercih etmeyeceğiniz bir abur cubur getirip duruyordur. Ya da çocuğunuzun bu arkadaşı yüzünden "kötü özellikler edineceğine" inanıyor olabilirsiniz.Çocuğunuza bu kişiyle arkadaşlık etmemesini söyleyip kısa yolu tercih edebilirsiniz. Ancak bu genellikle işe yaramaz.Ebeveyn koçu Sue Atkins ve dört çocuk annesi komedyen Ria Lina, çocuğunuzu sizden uzaklaştırmayacak üç yöntemi paylaşıyor:
Çocuğunuzun arkadaşından hoşlanmama nedeniniz saygısızlık, zorbalık ya da tehlikeli davranışlara mı dayanıyor? Yoksa sadece "sinir olduğunuz" ya da kimyanızın tutmadığı bir durumla mı karşı karşıyasınız?Atkins'e göre neyin sinir bozucu olduğu ve neyin gerçekten zarar verici olduğunu ayrıştırmak çok önemli. Bunun için de önce kendi düşüncelerinizi sorgulamanız şart.Eğer gerçek bir risk söz konusuysa, yani tehlikeli davranışlar ya da zorbalık gibi durumlara rastlıyorsanız, daha katı bir şekilde devreye girmenin zamanı gelmiş olabilir.
Ancak mesele tarz farklılığı ya da farklı huylara ilişkinse, görmek istediğiniz davranışlara örnek teşkil etmeniz gerekebilir.Komedi şovlarında genellikle çocuk büyütmenin zorluklarından bahseden dört çocuk annesi Lina da bunu yapmaya çalışıyor:"Benim sorumluluğumda olan çocuklara benim standartlarımı benimsemelerini söylüyorum. Kendi çocuklarıma örneğin otobüste 'koltuğa ayaklarınızı uzatmayın' diyorsam, benim sorumluluğumda başka çocuklar varsa onlara da bunu uygulatıyorum."Lina'ya göre çocuğunuzun arkadaşını sevmeme nedeniniz, genellikle diğer ebeveynlerle yaşadığınız "değer çatışması" oluyor:"Bir çocuğun benim çocuğumu da kötü bir şeye yönlendireceğini düşündüğüm zamanlarda, bu genellikle çocukların hatası olmuyor."Örneğin bizim evde tabanca oyununa izin vermiyoruz, oyuncak silahlar ya da elleriyle silah yaparak oynamalarını istemiyoruz. Ama birçok oğlan çocuğu bunu yapıyor ve kendi çocuklarıma bunun için izin vermediğimde gerilim ortaya çıkabiliyor."Bu durumlarda bazen diğer çocukların aileleriyle iletişim kurmak, herkesin daha mutlu olacağı bir orta yol bulmaya yardımcı olabiliyor."
Atkins'e yapabileceğiniz en kötü şey çocuğunuzun bir arkadaşını görmesini yasaklamak olabilir. Çünkü bunu yaparak, "ne daha iyi arkadaşlıklar kurmasına yardım ediyorsunuz ne de bu durumu açıklamış oluyorsunuz."Meseleyi katı bir şekilde çözmeye çalışarak bunun ters tepme ihtimalini artırıyorsunuz ve belki de çocuğunuz o arkadaşıyla sırf size inat olsun diye görüşmeye devam ediyor. Çocuğunuza bu arkadaşında ne bulduğunu, ortak noktalarının ne olduğunu sorarak başlayın. Beraber yapmayı sevdikleri şeyleri sorun.Bunu sormak ve dinlemek, bu arkadaşlığı onayladığınız anlamına gelmez. Ancak aranızda bir güven kurulmasına yardımcı olur.Atkins, "Konuşma anınızı iyi seçmelisiniz. Ses tonunuzu ve vücut dilinizi gözetmelisiniz. Çünkü çok agresif ya da yargılayıcı olursanız, köprüleri atarlar. Siz köprü kurmaya çalışıyorsunuz, araya duvarlar örmeye çalışmıyorsunuz" diyor.Lina ise çocuklara "belirli bir davranışı onaylamadığınızı ve bunu kopyalamasını istemediğinizi" söylemenin önemli olduğu görüşünde:"Bunu yaparak, arkadaşlığı durdurmuyorsunuz ve etkileşimi yasaklamıyorsunuz, ama neyin örnek alınmaması gerektiği konusunda bir çizgi çekmiş oluyorsunuz."
Eğer çocuğunuz pek hoşunuza gitmeyen bir arkadaşlığa sıkışmış görünüyorsa, sosyal dünyasını genişletmeyi deneyin.Atkins, "Yeni insanlarla tanışabileceği ortamlara götürün. Kuzenlerini çağırın, spor kulüplerine katılmalarını sağlayın, okul sonrası faaliyetlerini deneyin" diyor. Şunu da akılda tutmakta fayda var: Çoğu arkadaşlık ebedi değildir ve çocuklar farklı dönemlerden geçerler. Yani müdahale etmeden önce bu arkadaşlığın neye dönüştüğünü gözlemlemek de iyi bir fikir olabilir.Atkins, "Bazen bu bir yaz tatili arkadaşlığından ibaret olabilir ya da ergen çocuğunuz sizinle inatlaşmak için dönemsel bir çaba içindedir" diyor.En iyisi, çocuğunuzun kurmasını isteyeceğiniz arkadaşlıklar konusunda ona rol model olabilmek.Sizin arkadaşlıklarınız konusunda çocuğunuzla sohbet etmek, saygı, nezaket ve sağlıklı sınırlar çizmek konularında ona fikir verecektir ve çocuklar genellikle bunu örnek almaya eğilimlidir.
