Bilim İnsanlarından Çarpıcı İlişki Araştırması: Ayrılığın Nedeni Genlerde Saklı Olabilir!
Bilim insanları, ilişkilerin bitme ihtimalinde genetik faktörlerin de rol oynayabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre eğitim seviyesi, yaşam memnuniyeti ve bazı davranışsal eğilimlerle bağlantılı genetik özellikler, ilişki istikrarını etkileyebiliyor. Uzmanlar ise tek bir “boşanma geni” olmadığını, çevre, hayat koşulları ve kişisel kararların hâlâ çok daha belirleyici olduğunu vurguluyor.
Bilim insanları, aileden miras alınan genlerin ilişkilerin gidişatında sanılandan daha etkili olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmaya göre genetik yapı, bir kişinin partnerinden ayrılma ihtimalini tamamen belirlemese de bu risk üzerinde belirli bir rol oynayabiliyor.
Oslo Üniversitesi’nden sosyolog Ruth Eva Jorgensen, bu durumu, “Kaderimiz genlerimizde yazılı değil. Ancak bir ilişkiyi yapboz gibi düşünürsek, genetik de bu yapbozun bazı parçalarını oluşturuyor” sözleriyle anlattı.
Jorgensen’e göre bu küçük parçalar bir araya geldiğinde, bazı kişilerde ayrılık ihtimali biraz daha yüksek ya da daha düşük olabiliyor.
Araştırmada; yüksek eğitim seviyesi, yaşamdan daha fazla memnuniyet duyma ve çocuk sahibi olmayı daha ileri yaşlara erteleme gibi özelliklerle bağlantılı genetik eğilimlerin daha istikrarlı ilişkilerle ilişkili olduğu görüldü.
Buna karşılık sigara içmeye yatkınlık, risk alma eğilimi ve erken yaşta cinsel hayata başlama gibi genetik özelliklerin, ilişki bitişi ihtimalini bir miktar artırabileceği belirtildi.
Araştırmacılar ise özellikle tek bir “boşanma geni” olmadığının altını çizdi. Yani bir ilişkinin bitip bitmeyeceğini belirleyen tek bir gen yok. Bunun yerine, binlerce küçük genetik farklılığın bir araya gelerek ilişkinin sürme ihtimalini etkileyebileceği ifade edildi.
Çalışma, Norveç’te yürütülen ve dünyanın en büyük aile sağlığı araştırmalarından biri olarak gösterilen Norwegian Mother, Father and Child Cohort Study verileriyle hazırlandı.
Araştırmacılar tek tek genleri incelemek yerine, binlerce genetik varyantın birlikte oluşturduğu “poligenik skorları” dikkate aldı.
Sonuçlara göre eğitim seviyesi, öznel iyi oluş ve geç yaşta ilk çocuk sahibi olma ile bağlantılı genetik puanı yüksek kişilerde ayrılık ihtimali daha düşük çıktı.
Sigara kullanımı ve erken cinsel deneyimle bağlantılı genetik puanı yüksek olanlarda ise ayrılık riskinin hafif şekilde arttığı görüldü.
Araştırmanın en dikkat çeken bulgularından biri ise nevrotiklikle ilgili oldu. Normalde kaygılı ve hassas kişilik yapısının ayrılık riskini artırabileceği düşünülürken, çalışmada bu genetik yatkınlığa sahip kişilerde ayrılık riskinin biraz daha düşük olduğu tespit edildi.
Jorgensen bu durumu, “Genellikle nevrotikliğin ayrılık riskini artırdığı düşünülür. Ancak daha kaygılı ve hassas kişiler, ilişkinin sağladığı güven duygusuna daha fazla ihtiyaç duyabiliyor” sözleriyle açıkladı.
Araştırmacılar, sonuçları daha sağlam şekilde değerlendirmek için aynı ailede büyüyen kardeşleri de karşılaştırdı. Böylece ortak çevre koşullarının etkisi büyük ölçüde azaltıldı.
Aynı ortamda büyüyen kardeşler arasındaki genetik farkların ilişki sonuçlarıyla örtüşmesi, genlerin rolünü daha net göstermiş oldu.
Bulgulara göre genetik varyantlar, kadınlarda ilişki bitişi farklarının yaklaşık yüzde 9’unu, erkeklerde ise yüzde 3’ünü açıklıyor.
Yani genetik etkinin var olduğu ancak tek başına belirleyici olmadığı görülüyor.
Jorgensen de çevresel faktörlerin hâlâ çok daha güçlü bir etkiye sahip olduğunu vurguluyor.
Aynı genetik özellikler, kişinin yaşamı boyunca karşılaştığı ortam, fırsatlar, ilişkiler ve aldığı kararlarla farklı sonuçlar doğurabiliyor.
Kısacası genler bizi birbirimizden farklı kılıyor; ancak bir ilişkinin kaderini yalnızca genler değil, hayat hikayemiz, çevremiz, seçtiğimiz partner ve verdiğimiz kararlar birlikte şekillendiriyor.




